vrijdag 13 oktober 2017

Orkaan Ophelia uitgegroeid tot cat.2 orkaan

Orkaan Ophelia heeft vannacht aan kracht gewonnen en is nu een cat. 2 orkaan. De orkaan zal de komende dagen rakelings langs La Coruna trekken om daarna af te buigen naar het noorden en uit te komen ten westen van Ierland of over Ierland. 

Op het moment dat de orkaan nog ten westen van La Coruna zal trekken, heeft de storm nog eigenschappen van een klassieke tropische storm. De aanwezigheid van restanten van vroegere tropische stormen zijn geen uitzondering over Europa. Maar een echte tropische storm met al zijn karakteristieken zo dicht bij het Europese vasteland is wel uitzonderlijk.

In de loop van zaterdag wordt de transformatie naar een extra-tropische storm wel ingezet en deze zou tegen laat zondag rond moeten zijn waardoor het National Hurricane Center tegen die tijd spreek van een post-tropical storm with hurricane force. Met andere woorden, tegen de tijd dat de storm Ierland bedreigt kunnen we niet meer spreken van een echte tropische storm maar halen de winden vlakbij de kern wel nog orkaankracht.

donderdag 12 oktober 2017

Orkaan Ophelia nadert de Europese kust...wat is haar invloed op ons weer?

Dit jaar kenden we een druk orkaanseizoen. Momenteel is er één orkaan actief op de Atlantische Oceaan, Ophelia, waardoor de teller op 10 komt te staan dit jaar wat een record zou zijn. De orkaan zal de komende 48 uur maar langzaam noordoostwaarts bewegen terwijl zij zich verwijderd van het echt warme zeewater. De orkaan blijft tot die tijd in een vrijwel barotroop milieu aanwezig en behoudt hierdoor desondanks alle tropische kenmerken. 

Op zaterdag zal de orkaan in contact komen met een uitgestrekte hoogtetrog die naar het zuiden over de Oceaan uitzakt. Hiermee zal de transitie worden ingezet richting extra-tropisch systeem en zal door de versterkte barocliniteit en bijhorende windshering, de storm zijn voor een tropisch systeem karakteristieke symetrische warme kern verliezen en tegen zondag is er sprake van een storm met asymmetrische warme kern. We zouden dan kunnen spreken van een kruising (hybride vorm) tussen een tropische storm en een klassieke Atlantische depressie.


Onderstaande modelprognose geeft duidelijk aan dat de structuur tegen zaterdag evolueert van symmetrisch naar asymmetrisch. Vaak zien we bij deze transitie dat zo'n storm afzwakt in intensiteit want de bouwstenen van zo'n systeem worden dan immers snel afgebroken en de machine gaat danig pruttelen. Echter, door de toenemende barocliniteit bij zo'n transformerende storm komt er een nieuwe soort (dynamische) energie op de proppen waardoor niet zelden zo'n storm zich herpakt en opnieuw aan kracht wint, evenwel dan onder een andere (asymmetrische) structuur.



Op de voorspelde weerkaart van de Britse weerdienst is te zien dat tegen zondagnacht, Ophelia zich bevindt ten westen van het Iberisch Schiereiland en wordt opgenomen in het polaire front. Vandaar het asymmetrische karakter.

Hieronder is het voorspelde traject opgenomen van het National Hurricane Center waarbij te zien is dat de storm tegen maandag zou uitkomen ten zuidwesten van Ierland en door deze weerdienst wordt de storm nog onder de noemer Hurricane (= orkaan) ondergebracht. De reden daarvoor is dat volgens de weermodellen, de wind nabij de stormkern dan nog orkaankracht (> 118 km/h 1-minuut gemiddelde wind) zou halen. Dat het weercentrum de storm nog als orkaan aanduidt  heeft echter niks te maken dat de storm fysiologisch nog de structuur van een orkaan heeft zoals we deze vinden in de barotrope tropische gebieden. De storm zou tegen dinsdag uitkomen ten noorden van Schotland maar vanaf daar gaan de weermodellen sterk uiteen wat betreft voorspelde traject.



Vraag is in hoeverre de orkaan invloed zal hebben op het weerbeeld. Wel, wanneer het voorspelde traject aangehouden blijft mogen we er van uitgaan dat delen van de Britse Eilanden stormachtig weer zullen kennen ergens laat maandag, dinsdag. Rukwinden kunnen erg fel uitvallen, aangezien diverse modellen aangeven dat de getransformeerde stormdepressie wat in kracht zal winnen door de toenemende dynamiek op de hogere breedtegraad.

Voor het Europese vasteland en ons land zal de invloed echter beperkt zijn. Her en der valt te lezen dat Ophelia de oorzaak is van het warme weer dat ons dit weekend en maandag te wachten staat. Dit moet echter zwaar genuanceerd worden. Het warme weer komt naar ons onder toedoen van een grootschalige hoogtetrog op de Oceaan die later dit weekend ten westen van de Britse Eilanden terechtkomt en instaat voor een zuidelijke tot zuidwestelijke hoogtetsroming. Daarnaast is er intussen sprake van een uitgestrekt hogedrukgebied over Europa. Hierdoor kennen we een ideale combinatie van subsidentie waarbij een optimale instraling van de zon gecombineerd wordt met transportwarmte uit het zuiden. Dit kan goed geïllustreerd worden aan de hand van onderstaande modelprognose voor zondagmiddag. Deze kaart toont de temperatuur en geopotentiaal op 850 hPa. Op zondag wordt het een zomerse dag met 22 graden en volop zon, net tengevolge bovenstaande argumentering. We zien op de kaart immers een zuidwestelijke corridor over de benelux met warme lucht in de hoogte (ca. 13 graden op 850 hPa). en waar is Ophelia op dat moment? Wel, de storm is dan nog duizenden kilometers verwijderd van ons land en bovendien in diameter erg klein (mesoschaal), te klein om maar enige invloed te hebben op de stroming over West-Europa!


Hoe kleinschalig Ophelia eigenlijk is en hoe beperkt haar invloed is op de algemene synoptische configuraties op de weerkaarten is ook hieronder te zien. Op zondag is de storm niet meer dan een 'puist' aan de voorzijde van een vele malen uitgestrektere hoogtetrog. Haar invloed is m.a.w enkel voelbaar in een straal van een paar honderd kilometer rond de kern en kan van geen betekenis zijn voor welk weerbeeld ook over onze streken. 


Tegen maandag is de kern (ook in de hoogte) opgenomen in de hoogtetrog en hier lijkt wel sprake dat de storm de hoogtetrog zelf beïnvloed. De storm is tegen die tijd dan ook volledig extra-tropisch. Maar zelfs dan zal men moeten vaststellen dat voor ons land het zomerweer geen gevolg is van deze ontwikkelingen waarbij de invloed zich enkel uitstrekt tot over de Britse Eilanden.


Conclusie: het blijft uitkijken wat het traject zal zijn van Ophelia en in hoeverre ze een bedreiging zal vormen voor de Britse Eilanden. Uitspraken als dat de storm verantwoordelijk is voor het uitzonderlijke nazomerweer de komende dagen zijn echter niet correct. Een nauwgezette benadering van de weerkaarten laat daar weinig twijfel over bestaan. Men moet immers de relativiteit van de schaal van deze storm en de impact op de grootschalige stromingen in het oog houden...  

maandag 2 oktober 2017

Zever...gezever...

Volgens De Standaard maken we thans de doortocht mee van een ex orkaan. Jawel, en dan nog van ex orkaan Maria. Mocht u vandaag weggeblazen zijn onderweg door het 'herfstweer' (het werd lokaal 20 graden vandaag in ons land, maar goed....) dan was dat alvast niet door één of andere ex orkaan. En al zeker niet door Maria, want even na de middag bevonden de (overigens nauwelijks herkenbare en kleinschalige) restanten van Maria zich op zowat 2.000 km van ons verwijderd, ten zuidwesten van Ierland. #fakenews

vrijdag 29 september 2017

Ex-orkanen Lee en Maria op bezoek

Vandaag bevinden we ons in een warme sector waarbij het kwik kan oplopen tot lokaal 24 graden. Niks doet vermoeden dat ver weg op de Oceaan, twee tropische stormen op weg zijn naar Europa. Actueel is "Lee" nog een orkaan van eerste categorie, Maria is intussen afgezwakt tot een tropische storm. 



Orkaan Lee zal de komende 48 uur snel verzwakken en snel opgenomen worden in frontale structuur van een extra-tropische Atlantische depressie bezuiden Groenland. De verre restanten van Lee zullen tegen zondag over de Britse Eilanden trekken.

Maria komt pas maandag aan land over West-Europa. Van een cyclonale structuur zal tegen die tijd geen sprake meer zijn, maar een deel van de energie van de ex-orkaan zal vervat zitten in een koufront dat maandag over ons land trekt.

Meer dan een leukigheid betekent de komst van de restanten van beide orkanen niet. Ze hebben niet echt veel invloed op het weerbeeld over onze streken en abnormaal kunnen we het ook al niet noemen. Het gebeurt wel vaker dat restanten van oude tropische stormen opgenomen worden in de westcirculatie en uiteindelijk bij ons belanden onder veelal nauwelijks herkenbare vorm.

Het 'op bezoek komen' moet overigens ook niet al te letterlijk genomen worden. Wanneer we de stormen op de weermodelkaarten volgen, zien we immers dat beide stormen na verloop van tijd hun karakteristieken (cyclonaliteit, ...) volledig verliezen en het op den duur nauwelijks uit te maken is waar ze precies uitkomen eens ze het continent naderen. Dat is onder meer af te leiden uit onderstaande vorticiteitskaarten op 500 hPa. Op de laatste kaart van zondagavond (de laatste kaart waar beide systemen nog enigszins herkenbaar zijn) zien we dat Maria dan opgenomen wordt in het koufront van een gewone Atlantische depressie en Lee eerder richting Frankrijk afzwakt, vervat in een verzwakt en nauwelijks te herkennen koufront.



We kunnen de komst van beide restanten ook niet verantwoordelijk achten van een weersverslechtering dit weekend en begin volgende week. De systemen worden immers gewoon opgenomen in een voor de rest sowieso afzakkende hoogtetrog. Het is deze trog die voor de degradatie van het weerbeeld zorgt.

maandag 18 september 2017

Na orkaan Irma bedreigt nu ook orkaan Maria de Caraïben...


De orkaanmachine blijft op volle toeren draaien op de Atlantische Zee met actueel twee actieve orkanen Jose en Maria, en één tropische cycloon Lee. Jose dwaalt nog steeds wat doelloos rond voor de oostkust van de VS en vormt geen echte dreiging voor het continent. Maria echter is een ander verhaal. Deze orkaan (momenteel categorie 2) volgt bijna het zelfde traject van de beruchte voorganger Irma (zij het dat de orkaan dichter mij Amerika is ontstaan) en zwelt verder aan om vanavond tot categorie 3 orkaan uit te groeien en waarschijnlijk morgen tot een zware categorie 4 aan te zwellen. Dan haalt Maria evenals Irma de status van Major Hurricane. Irma was evenwel een pak krachtiger tijdens zijn lange piekperiode en daarenboven een zeer zware categorie-5 orkaan.

De weerkundige parameters zijn thans nog weinig indrukwekkend met een kerndruk rond 965 hPa en een windsnelheid rond 175 km/h, en ook een duidelijk persistent 'oog' ontbreekt. De komende 24 tot 48 uur zal hierin echter verandering in komen...

Volgens de laatste modelprognoses zal Maria als cat-4 orkaan rakelings bezuiden Sint-Maarten treken (die het nog maar net zwaar te verduren kreeg bij passage van Irma) en daarna vol over Puerto Rico trekken. Vervolgens zou de orkaan sneller afbuigen naar het noorden dan Irma en zo een kleinere bedreiging vormen voor het Noord-Amerikaanse vasteland. Uiteraard kennen deze trajectprognoses de nodige onzekerheid maar dit is de meest actuele prognose van het National Hurricane Center (NHC).


Nazomer op komst?

September verliep tot nog toe te koel, te nat en te winderig waarbij ook de hoeveelheid zon duidelijk tegenviel in Ukkel, maar daaraan wordt stilaan gewerkt...

De globale weermodellen voorzien het nu al een paar dagen en de onderlinge consensus stijgt dag op dag zodat we met voldoende onderbouw kunnen stellen dat de kansen op een langdurige stabiele periode significant wordt.

Reeds vanaf het tweede deel van deze week zien we een aanzienlijke weersverbetering waarbij de aanvoer van onstabiele polaire zeelucht wordt vervangen door een meer clemente zachte zuidwestelijke variant. Op en top zomers weer hoeven we dan evenwel niet te verwachten, maar het kwik gaat dan wel richting een meer aanvaardbare 18 à 19 graden en het blijft dan ook overwegend droog (een zwakke storing trekt vrijdag door het land maar is weinig actief).

Tijdens het weekend krijgen we steeds meer de invloed van een Scandinavisch hogedrukgebied waardoor we een rustig en droog weer krijgen met vrij veel zon en maxima die lokaal de 20 graden lijken op te zoeken. Het gevoel van nazomer is dan een feit.

In de loop van volgende week neemt de kracht van het Scandinavisch/Russisch hogedrukgebied toe waarbij de luchtdruk in de kern stijgt tot een voor deze tijd hoge waarde van bijna 1050 hPa. Wij krijgen aanvoer van landlucht uit het oosten en later zuidoosten. In volle winterperiode zou dit barre vrieskou opleveren, maar dankzij de nog relatief hoge zonnestand geeft dit eind september garantie op aangename maxima rond 21 graden waarbij het vaak zonnig zal zijn en de neerslag geen kans krijgt.

Deze standvastige periode lijkt volgens de laatste berekeningen tot begin oktober aan te houden. Uiteraard is dit alles onder voorbehoud maar tendens naar een stabiele en warmere periode is duidelijk!

donderdag 14 september 2017

Nog eventjes herfst...maar er is hoop!

We maken een veel te koele periode mee met maxima die dezer dagen de 15 graden amper halen, terwijl we recht hebben op een kleine 20 graden. Ook de komende dagen blijft het weerbeeld wisselvallig met buien en veel te lage temperaturen. Ook de nachten worden kouder met tijdens het weekend zelfs minima in de buurt van 6 graden in Vlaanderen, in de Hoge Venen zelfs maar 2 à 3 graden.

Na het weekend is er in eerste instantie weinig verandering met nog steeds een grote kans op regen en onderkoelde temperaturen. 

Echter, tijdens het tweede deel van volgende week gaat de luchtdruk duidelijk stijgen en wordt het dikwijls droog met meer ruimte voor de zon. Het kwik is dan eveneens in stijgende lijn en haalt overdag vlot 18 graden, wie weet een graadje meer. Dat is niet meteen warm nazomerweer maar alleszins reeds een pak beter dan het weerbeeld dat we nu kennen...